
Монголчууд маань сүүлийн үед энд тэнд ихэд явж олон уралдаан тэмцээнд оролцож медаль авах болсон, энд нэг Монгол хүүхэн миссийн тэмцээнд түрүүллээ, тэнд нэг нь топ модель боллоо, өөр хаана ч гэнүү бас нэг Монгол яаж байгаад ч гэнэ үү том технологийн нээлт хийлээ, зэрэг хамгааллаа, том компанийг алмайрууллаа, европийг байлдан дагууллаа, америкийг ангайлгалаа, австралийг айлгалаа гээ л хөвөрч өгнө. Хэр ач холбогдолтой мэдээ юм бол, ямаршуухан тэмцээн наадам байдаг юм бол доо гэж бодоод л өнгөрдөг байлаа. Гэтэл саяхнаас Монголчуудын хийсэн архи шар айраг олон улсын наадамд түрүүллээ гэж сонсоод нэг их анхаарал тавьсангүй, нөгөө л олон ач холбогдол багатай үйл олон наадам уралдааны нэг биз дээ гэж бодож байв. Харин сүүлд нь энэ талаар интернетээр дамжин ирсэн Англи, Хятад хэл дээрхи хэд хэдэн мэдээнүүд болон гаргасан эх сурвалжуудыг нь харвал үнэхээр олон улсад зохих нэр хүнд бүхий ундаа, архины төрлийн чанар шалгаруулах хамгийн том наадмаас шагнал хүртсэн нь үнэн болж үнэлүүштэй санагдав.
Гадаадынхан Монголд ирээд гудамжинд байгаа согтуу хүмүүсийнх нь тоо төдийгүй ер нь нийтээрээ уух байдлыг нь хараад үнэн гайхширалд ордог гэдэг.
Тэгвэл ууж согтуурдаг нэг хэсэг нь байхад тэр ундааг нь харин хийж чаддаг, бүр маш сайн чанартай хийдэг нэг хэсэг нь байдаг гэдгийг манайхан өнгөрсөн 12 сард болсон The Largest Beverage Competition in the World хэмээх архи пиво ундааны чанар шалгаруулах олон улсын уралдаанаар харуулсан гэнэ харуулсан гэнэ.
Швейцарын Женев хотод болсон ундааны төрлийн чанарыг шалгаруулах дэлхийн хамгийн том “The Largest Beverage Competition in the World!” хэмээх уг тэмцээнд дэлхийн бараг бүхий л улс орнууд оролцсон байх бөгөөд, архи, шар айраг, вино, виски, жин, тэкүйла, цай, кофе, ундаа, шүүс гээд унданд хэрэглэж болох бүхий л зүйлсийг төрөл төрөлөөр нь ангилан дэлхийд тархасан нэр хүндээр нь бус харин амт чанараар нь уралдуулан шалгаруулсан аж.
Монгол улсаас мэдээж чаддагаараа Архи, Пиво хоёроор л лав оролцсон юм байна. Манайхан оролцох оролцохдоо тун сайн оролцож Алт Мөнгөн медалуудыг нь хүртсэн юм байна. Алт авсан гэхээр хамгийн сайн нь буюу нэг дүгээр байранд орлоо гэсэн үг биш юм байна л даа. Платинум буюу цагаан Алт хэмээх үнэт металийн шагналыг Алтнаас дээгүүр тавиж нэг дүгээр байранд оруулдаг журамтай аж.
За ингээд Архины төрөл дээр манайхны хийсэн Соёмбо (харамсалтай нь гадаад эх сурвалжид нь компани үйлдвэрийг нь дурдсангүй) хэмээх архи Алтан медаль хүртэн 2-р байр эзэлж нэг дүгээр байрыг Америкийн Ocean Organic Vodka авсан байна.
Шар айрагны төрлөөр мөн Америкийн: Son of a Peach Wheat Ale – USA гэсэн пиво 1-р байрыг эзэлж Платинум медалийг хүртсэн бол манай Фусион алт, Боргио мөнгө авш Солонгосын Панг Ной пиво хүрэл медаль авсан байна.
Өөр нэгэн баярлууштай мэдээ бол Монголын Соёмбо архины хаягийн чимэглэл, хайрцагных нь загвар нь "Савлалт" гэсэн төрөлд нь 1-р байр эзэлж платинум медалийг нь авсан байна. Platinum: Soyombo Vodka - Mongolia “High quality packaging with historic reverence.”
Монгол улс зах зээлд орж "ардчилсан" гэгдэх нийгэмд шилжсэнээс хойш дотоодын хэрэгцээгээ зохих хэмжээнд хангах чадвар бүхий үйлдвэрэлтэй байсанаа алдаж Монголын гэх үйлдвэрлэлийн бүтээгхдэхүүн дэлхийн байтугай орон нутгийн зах зээлд ч огт харагдахаа больсон. Монгол улсын ихэнх компанууд бизнесменүүд бүр Монгол улс тэр чигээрээ бүтээгдэхүүн бүтээх бус харин "барагдашгүй" газрын баялгаа ухах, цөөн хэдэн малын арьс ноос үсийг хил дамнуулан зарах, ан амьтан байгал орчноо цөлмөх, эд баялаг, залуу ажиллах хүчээ экспорт импортоор гаргах дамнуулан зарж үрэх маягаар эдийн засгаа барьж нийгмээ "хөгжүүлсээр" ирсэн.
Хэдийгээр Монголын нийгэмд гараад буй энэхүү завхарлын үейиг шинэ нийгэмд, ардчилалд шилжин орж буй завсрын үе гэж тайлбарлаж болох боловч энэ шилжилт завсрын үе нь манай орны хувьд хэт удаан явагдаж, завхрал болон хувираад байгаа юм. Ардчилалд ороод хориод жил болж буй гэх Монголчууд өнөөг болтол бараг л амтай болгон нь юу яриад байгаагаа сайн мэдэхгүй байж "ардчилал" хэмээн орилж тэр нь "моод" болсон төдийгүй "ардчилал" гэдэг үг зарим нэгэн улс төрчид болон зальтай ашиг хайгч хүмүүсийн албан тушаалд авиран гарах зэмсэг төдий болж ард түмэн нь хийхээсээ ярих нь хэдэн зуу дахин давж гарсан гуниг өнөөг болтол баттай оршсоор байна.
Чухам ийм л хоосон хуурмаг үгэнд итгэж солиорол мэт орчинтой болсон өнөөгийн нийгэмд хуурамч бус бодит сайн мэдээ сүүлийн үед цөөн ч болов (МСС компанийн босгосон орчин үейин технологотой цанын бааз бол болоод явчихна лээ) сонсогдох болсон нь юутай сайн. Уншигч авгай та намайг нийгмийг согтууруулагч Архийг магтан дууллаа хэмээн зэмлэж болох юм. Бичигч намайг тэгэж зэмлэх нэгэн таньд хэлэхэд: тиймээ таны зөв, архийг магтах нь буруу, идээний дээж энэ тэр гээд л бид чинь авч өгдөг. Харин би энэ өгүүлэлдээ юу хэлэх гээд байна вэ гэвэл, архийг өөрийг нь биш харин тэр сайн чанарын архи, пивийг үйлдвэрлэж чадсан тэр хүмүүс тэдний чадварыг л үнэлж байна гэдгийг хэлэх гэсэн юм. Тиймээ Соёмбо, Фусион, Боргиог би архи пиво гэсэн үүднээс нь бус харин "Made in Mongolia" дэлхийн зах зээл дээр өрсөлдөхүйц бүтээгдэхүүн, Монголын нийгэмд сүүлийн үед гарч буй бодит дэвшлүүдийн нэг хэлэх гэсэн юм. Хм, архи хийснээрээ дэвшээд байхдаа яах вэ дэ гэж хэлэх нэгэн байвал: адуучин адууныхаа хэрээр исгэрдэг юм. Энэ бол эхлэл, өнөөг болтол бид консервныхаа лаазыг ч олигтой хийж чадахгүй байгаа нь үнэн хэвээр. Гэхдээ өөдрөг сэтгэлтэй зарим нь удахгүй Монгол Ган, Монгол электроникс гээд хэрэглэгчидийн эрэлт бүхий бүтээгдэхүүн бий болно гэдэгт итгэж байна. Газар шороо, алт зэс, нүүрс баялаг маань “яндаж баршгүй” бишээ! Тиймээс бид үндсэн хөрөнгөө "яндаж баршгүй" байгалын баялгаасаа гаргаж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг системд шилжих нь амин чухал юм. Газар шороо алт, нүүрсээ ухаж эхэлсэн бид эргэлтийн хөрөнгөөрөө бүтээгдэхүүн бий болгож, зам барьж, цахилгаан үйлдвэрлэж бодит хөгжил цэцэглэл бий болно гэдэгт найдаж байна.
Уух дуртай нэг нь Соёмбо, Фусион, Боргиогоо ууж, эх орны үйлдвэрлэлээ дэмжиж байна хэмээн томордоггүй юмаа гэхэд өөрийн чинь эрүүл мэндэд арай хор багатай байж мэднэ. Яалтай ч нөгөө Орос, Солонгос, Хятад гашуун нясуун ундаануудаас чинь арай хор багатай илүү чанарлаг гээд батлаад байга бусуу.
Х. Хас
Зарим эх сурвалжаас:
http://www.2point6billion.com/news/2010/01/12/china-mongolia-brands-win-top-beverage-awards-3672.html
http://www.worldbeercompetition.com/home.htm
...